Terugblik Westerwolde 2019

Op zaterdag 4 mei vond in Westerwolde voor het eerst Open Joodse Huizen – Huizen van Verzet plaats. Op vier verschillende locaties in werden er persoonlijke verhalen verteld. De lezingen werden goed bezocht en we hebben in Westerwolde zo’n 140 bezoekers mogen verwelkomen.

In Vriescheloo vertelde Jan Huizing over zijn oom ds. Ph. J. Greeven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was ds. Greeven predikant te Vriescheloo en hoofd van het verzet aldaar. In de pastorie werden onder andere vluchtelingen die ontsnapt waren uit kampen langs de Duitse grens opgevangen. Vanuit Vriescheloo werden zij weer naar andere onderduikadressen gebracht.

Afsluiting in Kamp de Beeste, Fotograaf: Sophie Kiewiet

In de gereformeerde kerk van Sellingen werd het aangrijpende verhaal Lammert en Grietje Huizing verteld. Op die plek had het echtpaar Huizing op 29 oktober 1941 elkaar het jawoord gegeven. Hun huwelijk verliep echter heel anders dan zij zich op dat moment konden voorstellen. Een jaar na het huwelijk van Lammert en Grietje, in oktober 1942, zocht Jacques (Jacob) Sachs uit Vlagtwedde een onderduikadres voor zijn gezin. Via dominee Willem Reinders van de gereformeerde kerk kwam de joodse familie Sachs bij Lammert en Grietje in Sellingerbeetse terecht. In juni 1944 ging het echter mis: de joodse onderduikers werden bij een huiszoeking ontdekt en het gezin Sachs, Lammert Huizing en ds. Reinders werden opgepakt en weggevoerd. Grietje Huizing was op dat moment in verwachting van haar tweede kind. Via Groningen, Vught en Sachsenhausen kwam Lammert in Neuengamme terecht. Daar overleed hij op 25 november 1944, veertig dagen na aankomst in Neuengamme. Zijn vrouw Grietje had inmiddels het leven geschonken aan hun tweede dochter. Het geboortekaartje dat ze naar Vught stuurde om Lammert op de hoogte te stellen van de geboorte van hun tweede dochter, werd teruggestuurd naar Sellingerbeetse. Lammert was toen al overgeplaatst naar Duitsland. Hij heeft nooit geweten dat hij en zijn vrouw voor de tweede keer ouders waren geworden van een dochter. Bert Jan Hartman, de zoon van de tweede dochter van Lammert en Grietje, vertelde op 4 mei het verhaal van zijn opa en oma Huizing.

Blogger en historica Sanne Meijer vertelde in het pand van Deco Home Van der Kaap aan de Hoofdstraat te Ter Apel over de joodse familie From, die voor de oorlog op die locatie een kruidenierszaak runden. Nadat schoonzoon Wilhelm Wolff eind jaren 1930 betrokken raakte bij de zaak, bloeide de kruidenierszaak op. Jakob From groeide uit tot één van de grootste leveranciers van matzes in de provincie Groningen en de rest van Noord-Nederland. Nadat de anti-joodse maatregelen in Nederland in aantal en hevigheid toenamen, ondernam de familie From een poging om te vluchten naar de Verenigde Staten. Dit mislukte echter, en in 1942 werden zij weggevoerd uit Ter Apel. Niemand van hen keerde terug.

Sanne Meijer aan het woord, Fotograaf: Sophie Kiewit

Ook de afsluiting in voormalig werkkamp De Beetse kon op veel belangstelling rekenen. In een (over)volle barak werd het muisstil toen historicus Berend de Boer het verhaal vertelde van verzetsman Albert de Roos, die op 17 juni 1944 werd vermoord door een landwachter nabij Sellingen. Op diezelfde noodlottige zaterdag werden Lammert Huizing, ds. Reinders en het joodse gezin Sachs weggevoerd uit Sellingen.

Gedurende de dag heb ik veel bezoekers gesproken. Bijzonder waren ook de ontmoetingen met familieleden van de personen waarover verteld werd, en die soms speciaal daarvoor naar Westerwolde waren gekomen. Het was een memorabele dag, die niet mogelijk was geweest zonder de inzet van de sprekers, vrijwilligers en locatiehouders.  De eerste editie van Open Joodse Huizen – Huizen van Verzet Westerwolde werd georganiseerd door de Stichting Folkingestraat Synagoge en de Historische Vereniging Westerwolde, met ondersteuning van het JCK.

 

Het lokale mediaplatform Westerwolde Actueel besteedde op 4 mei uitgebreide aandacht aan de lezing van Jan Huizing: https://www.westerwoldeactueel.nl/2019/05/04/jan-huizing-vertelt-over-de-verzetsdaden-van-dominee-greeven-in-vriescheloo/

 

Ook spreekster Sanne Meijer besteedde op haar website aandacht aan Open Joodse Huizen – Huizen van Verzet. Het verhaal dat zij hield op 4 mei is hier terug te lezen: https://www.sannemeijeronderweg.nl/from/

 

De foto’s zijn gemaakt door Sophie Kiewiet.



All rights reserved