Terugblik Schoonhoven 2019

Op 4 mei 2019 vond voor de eerste keer het programma Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet plaats in Schoonhoven. Op negen locaties in de binnenstad vertelden nazaten, historici en andere onderzoekers over joodse families die in Schoonhoven woonden, werkten of anderszins een relatie hadden met de Zilverstad. En er werden verhalen van verzet verteld.

Het programma had een grote diversiteit aan verhalen en plekken. In de maanden vooraf is er veel onderzoek gedaan. Soms waren er alleen enkele feiten bekend over een gezin. Zo vertelde studente cultureel erfgoed Melina Boersma op de Dam 5 over haar intensieve zoektocht naar informatie over de familie Morisco, die begin van de oorlog in Schoonhoven kwam te wonen. Terwijl de ouders in 1942 en 1943 een natuurlijke dood stierven, verdwenen beide zoons van de radar. Melina ontdekte dat ze in Frankrijk op hun vlucht werden opgepakt en via België werden gedeporteerd. Foto’s van de gezinsleden zijn er niet meer.

foto Coretta Bakker

Wel een gezicht hadden de leden van de familie Van Klaveren. Hans Fokker kon een heel fotoalbum laten zien in een overvolle Lopikerstraat 21. Nu is deze plek een Ierse pub, toen was het de slagerij van vader Van Klaveren. Van dit gezin overleed zoon Benjamin, die ondergedoken zat in Rotterdam, in 1943 onder niet opgehelderde omstandigheden.

Een bijzondere plaats in het programma namen de verzetsverhalen in. Twee kleinzonen van verzetslieden deden hun verhaal. Bas van Nooten vertelde, in het bijzijn van zijn vader, over zijn grootvader Sebastiaan van Nooten, een telg uit de bekende Schoonhovense drukkersfamilie. Sebastiaan woonde een werkte als arts in het Drentse Diever, waar hij het verzet hielp. Na verraad kwam hij terecht in werkkamp Neugengamme, waar hij kort na de bevrijding stierf.

foto Coretta Bakker

Kleinzoon Jan Bonte vertelde over zijn grootvader Jan Kars, geboren en getogen in Schoonhoven en als dominee werkzaam in Capelle a/d IJssel, waar hij zich aansloot bij verzetsgroep de Leeuwengarde. Hij werd gearresteerd toen hij op bezoek was bij zijn schoonmoeder in Schoonhoven en kwam in het beruchte Oranjehotel in Scheveningen terecht, waar het doodvonnis over hem werd uitgesproken. Over zijn leven en dood verscheen het boek Een Dominee voor het vuurpeloton van Bas Hoogwerff.

De belangstelling voor het programma was overweldigend. Op grote locaties werden tot 70 bezoekers geteld, terwijl ook de woonhuizen overvol waren. Naast de vertelde verhalen was in de bibliotheek een expositie te zien over de Tweede Wereldoorlog in Schoonhoven, draaide in het Zilvermuseum doorlopend een documentaire over Ilona Ptasnik en konden bezoekers ook de voormalige synagoge, waar nu Rikkoert juweliers in is gevestigd, bezoeken.

De organisatie van het programma lag in handen van het Historisch OntmoetingsPunt Schoonhoven (samenwerkingsverband Bibliotheek Krimpenerwaard, Historische Vereniging Schoonhoven en Streekarchief Midden-Holland) in samenwerking met het voormalige Verzetsmuseum Zuid-Holland met ondersteuning van het Joods Cultureel Kwartier.

 

All rights reserved