Nieuwstad 28

4 mei, 11.00 en 13.00

Op Nieuwstad 28 is het rabbinaatshuis van de Synagoge gevestigd. Afke Berger, historica, spreekt er over opperrabbijn Simon Dasberg. Het rabbinaatshuis is de vroegere werkplek van Simon Dasberg.

Installatie Opperrabbijn S. Dasberg te Leeuwarden in 1929

Simon Dasberg werd in 1932 benoemd tot opperrabbijn in Groningen. Deze functie zou hij tot in de oorlog blijven vervullen. In zijn functie gaf hij les aan de hoogste klassen van de joodse scholen, organiseerde hij cursussen over het jodendom en stichtte hij de Groningse jeugdsynagoge. Ook probeerde Dasberg kennis over het jodendom in niet-joodse kring te verspreiden.
Al snel na de Duitse inval in mei 1940 zag hij een ernstige bedreiging in het groeiend aantal anti-Joodse maatregelen. Hij deed alles wat in zijn macht lag om het Groningse en Nederlandse jodendom door deze zware tijd heen te helpen, met in zijn achterhoofd het idee dat zijn volk ook deze storm uiteindelijk wel zou overleven. Dasberg onderhandelde met de bezetters, was lid van de Joodsche Raad, organiseerde cursussen voor ontslagen joodse werknemers en bemoedigde de inwoners van zijn ressort. Op 6 december 1942 werd hij, na de deportatie van L.H. Sarlouis, tot plaatsvervangend opperrabbijn van Amsterdam benoemd. Na een verblijf van drie dagen in Westerbork vestigde hij zich op 29 mei 1943 in Amsterdam, waar hij zich nauwelijks meer heeft kunnen ontplooien. Op 29 september 1943 werd het gezin Dasberg naar Westerbork gedeporteerd. Het kwam, door het bezit van buitenlandse paspoorten, in aanmerking voor de Palestina-Austausch. Daartoe werden Dasberg en zijn gezin op 11 januari 1944 naar Bergen-Belsen gedeporteerd, waar bleek dat rabbijnen niet werden uitgewisseld. Dasberg kon in het kamp geen leidersrol meer vervullen en verloor zijn hoop en optimisme. Hij overleed er, twee dagen na zijn vrouw, aan uitputting en een hartaanval.