04. Harstenhoekweg 29

12.30 uur en 14.00 uur

Biografe Ernestine Brikkenaar van Dijk over de beroemde Oost-Europese musicus Paul Godwin.

Toen de beroemde Pools-Joodse violist Paul Godwin samen met zijn vrouw Friedel in 1939 op de Harstenhoekweg 29 kwam wonen, was hij 37 jaar oud en had hij al een veelbewogen leven achter de rug. Als wonderkind was hij op tienjarige leeftijd vanuit zijn geboorteplaats op de Pools-Russische grens naar Wenen gestuurd om les te krijgen van een bekende vioolpedagoog. Na de Eerste Wereldoorlog vertrok hij naar Boedapest om zijn opleiding voort te zetten bij Jenö Hubay, maar gedwongen door het toenemend antisemitisme in die stad, vluchtte hij naar Berlijn. Hij werd aangenomen op de prestigieuze Hochschule für Musik, waar hij twee jaar later vanaf werd gestuurd omdat hij schnabbelde bij dans- en bioscooporkesten. Hij besloot om zijn eigen orkest op te richten en werd de beroemdste Stehgeiger van Berlijn in de ‘Roaring Twenties’. Zijn naam prijkte in neonletters aan de gevels van de danspaleizen, hij werd door een auto met chauffeur van het ene optreden naar het andere gereden en hij maakte duizenden plaatopnames voor His Masters Voice. Maar toen Hitler in 1933 aan de macht kwam, was het sprookje voorbij. Zijn niet-joodse vrouw had hem verlaten en weer moest Paul vluchten voor het antisemitisme. Hij kon alleen zijn Stradivarius en wat Reichsmarken meenemen. Zes jaar lang reisde hij met een nieuwgevormd orkest langs alle Europese hoofdsteden, totdat hij zich in Nederland vestigde, waar hij sinds zijn eerste tournee in 1930 immens populair was. De keuze voor de Harstenhoekweg zal zijn ingegeven door de aanwezigheid van het grote aantal mensen van Oost-Europese, Joodse origine aldaar. In Scheveningen maakte hij de Duitse inval op 10 mei 1940 mee en toen moet hij zich gerealiseerd hebben dat hij ook daar niet veilig zou zijn. In 1942 verhuisde hij naar Amsterdam, waar hij de oorlog overleefde dankzij zijn gemengde huwelijk met de eveneens Poolse Friedel.

Wilt u meer weten over het joodse leven vóór de oorlog in stadsdeel Scheveningen? Van Wim Willems en Hanneke Verbeek verscheen vorig jaar het boek Hier woonden wij. Hoe een stad zijn joodse verleden herontdekt (Uitgeverij Prometheus, Amsterdam 2015).
Het programma is gratis toegankelijk. Houd rekening met een beperkt aantal plaatsen in de meeste huizen.