Terugblik Winterswijk 2016

Tijdens de eerste Open Joodse Huizen in Winterswijk werden op acht locaties bijeenkomsten gehouden. De herdenkingen brachten ongeveer 450 mensen bij elkaar.

Staand: spreker Jan Lammers. Foto: Nanny Wevers

Molenstraat 8

Twee dames staan voor het huis Molenstraat 8. Ze maken foto’s van elkaar voor de voordeur van het huis. Ik bied ze aan een foto van hen beiden te maken. Ze stellen zich voor en vertellen dat ze vroeger in dit huis hebben gewoond. Even later zitten we met ongeveer 20 mensen in de achtertuin van het huis. De bewoners zorgen heel attent voor koffie en thee en dan begint verteller Jan Lammers zijn verhaal over de vroegere Joodse bewoners van dit huis, het gezin Abraham Philips. Het is een indrukwekkend verhaal over gewone Winterswijkse mensen die in de oorlog opeens moeten ervaren dat ze apart gezet en door allerlei maatregelen geïsoleerd worden. Slechts één van het gezin overleeft in onderduik de gruwelen van de nazi’s. Iedereen is er even stil van. ‘Waarom toch?’ vraagt iemand zich hardop af. En zo komt het gesprek op ‘Joods-zijn’. De beide dames van de voordeur vertellen over de gaatjes in de rechterdeurposten van het huis. ‘Daar heeft iets gezeten’. En dan wordt er verteld over de mezoeza met daarin de tekstrolletjes met teksten uit de Torah, over sjabbat, over het dragen van een hoed en/of keppeltje, over de melk- en de vleeskeuken, over rein en onrein, over het mikwe, over de bijbelverhalen die de kerk ‘te leen’ heeft van de synagoge, enz. Tenslotte komen we weer terug bij de Joodse bewoners van het huis, van wie slechts één overleefde en na de oorlog trouwde met een andere enig overlevende uit een gezin.
‘Goed dat we hier bij stilstaan’, merken verschillende mensen op.

Tekst: Henk Vis

Media