Pieterskerkhof 4a, Leiden

4 mei 2019

Old School
10.00 uur tot 17.00 uur

Hier kunt u de hele dag terecht voor flyers en koffie.

11.00 uur
De  grootouders van Wilma Menko, Manus Turksma en Judith Sealtiel hadden voor de oorlog een groothandel in kleermakersfournituren aan de Haarlemmerstraat 171. Wilma’s oom Nico en tante Dorma zijn na hun oproep in 1942 op transport gegaan en in Auschwitz vermoord. De grootmoeder en moeder van Wilma doken onder. Wilma vertelt over hun avonturen tot aan de bevrijding.

---

Aan de Haarlemmerstraat 171 was het familiebedrijf van de grootmoeder van spreekster Wilma Menko gevestigd. In deze zaak was een groothandel in klaarmakersfournituren gevestigd die grootmoeder Judith Turksma-Sealtiel (1890-1990) samen met haar man Manus Turksma, broer Jacques en later haar zoon Nico Manus Turksma (1916-1942) dreef.

In 1942 zijn de moeder en grootmoeder van Wilma eerst een aantal jaren ondergedoken geweest en daarna trokken zij in de buurt van Arnhem als evacués rond tot de capitulatie op 5 mei. Wilma’s oom Nico en tante Dorma (1923-1942) hebben de oorlog niet overleefd; nadat zij in 1942 werden opgeroepen, werden ze direct weggevoerd naar Auschwitz waar beiden zijn overleden.


15.00 uur
Op het adres Oude Singel 146 verborgen arts Antje Holthuis en haar vriendin Mien van der Lubbe verschillende onderduikers. Er werd in ieder geval één kind in de onderduik geboren: de moeder van rabbijn Clary Rooda. Clary spreekt in de Old School met de zoon van Antje, Salomon Kroonenberg.

---

Oude Singel 146 was een spil in het Leidse artsenverzet. Arts Antje Holthuis en haar vriendin Mien van der Lubbe verborgen hier verschillende onderduikers. Via arts Wim Storm kwamen in 1943 de eerste twee onderduikers op het adres. Vaak bleven de onderduikers maar tijdelijk - het huis fungeerde vooral als doorgangshuis. Toch waren er soms wel acht onderduikers aanwezig op het adres. In het laatste jaar van de oorlog boden Antje en Mien ook nog onderdak aan Nederlandse jongemannen die onderdoken voor de Arbeidsdienst. Om tijdens de Hongerwinter alle onderduikers van voedsel te voorzien trok Antje hoogstpersoonlijk naar West-Friesland, op zoek naar eten.

Antje Holthuis (later Kroonenberg-Holthuis) en Mien van der Lubbe ontvingen beiden een Rechtvaardige der Volkeren-onderscheiding van Yad Vashem.

De oma van Clary Rooda was een van de onderduikers op Oude Singel 146. Zij was op dat moment in verwachting en is van de moeder van Clary bevallen met assistentie van arts Antje Koelewijn. Na de oorlog hadden Antje en de moeder van Clary nog goed contact.

Interieur Oude Singel 146, bron: privécollectie Clary Roorda

Onderduikers na de oorlog, bron: privécollectie Clary Roorda

 
16.00 tot 17.00 uur
Afsluitende bijeenkomst voor bewoners, sprekers en bezoekers en gelegenheid tot napraten.

 

Alle rechten voorbehouden

Media