Breestraat 58, Leiden

4 mei

12.00 en 14.00 uur

In 1942 verhuisden de grootouders van Jan Jonk naar de Breestraat. Naast hun werk in de lederververij boden zij aan negen volwassen onderduikers onderdak. Dankzij hulp van velen overleefden alle onderduikers de oorlog. Aan de hand van de memoires van zijn grootmoeder Suze Jonk-van Loef vertelt Jan hoe dat ging.

---

In 1942 verhuisden Gerard Jonk en Suzanne Jonk-Van Loef, van de Garenmarkt 17a naar een klein pand naast de Stadsgehoorzaal op de Breestraat. Dit pand deed tijdens de oorlog niet alleen dienst als filiaal van Derby’s leerververij, maar was ook een onderduikadres. In totaal vonden negen volwassen Joodse onderduikers tot aan de bevrijding in mei 1945 daar een schuilplaats.

Voordat het echtpaar op de Breestraat ging wonen, hadden zij al drie maanden onderdak geboden aan Jacob van Leeuwen. Hij had een Joodse kennis in Den Haag die een filiaal in Leiden wilde openen voor een leerververij. Het echtpaar Jonk zou dit filiaal gaan beheren. Al snel na de verhuizing kwam een neef van Jacob van Leeuwen naar Leiden om als eerste onder te duiken bij Suze en Geard Jonk. Veertien dagen later kwamen ook zijn ouders naar Leiden, maar eerst op een ander onderduikadres. Na een huiszoeking op dat onderduikadres trokken zij ook bij het echtpaar Jonk in. Ook Jacob van Leeuwen en zijn vrouw verhuisden naar de Breestraat. Toen begin maart 1943 de deportaties uit Leiden begonnen kregen de echtparen Reens en Frank eveneens een plekje bij Suze en Gerard Jonk. Uiteindelijk overleefden negen onderduikers en het echtpaar Jonk-Van Loef de oorlog.

Natuurlijk moesten er - mede door de zeer beperkte woonruimte - uiteenlopende praktische problemen worden opgelost. Gelukkig stonden zij er niet alleen voor, want een grote groep mensen verleenden in velerlei vorm hulp. Ondanks de velen die wisten van de onderduik zijn zij niet verraden en dankzij veler hulp overleefden zij de oorlog.

Jan Jonk, een kleinzoon, zal dit verhaal vertellen met behulp van de memoires van zijn grootmoeder, Suze Jonk-Van Loef.

 

Foto: Gerard en Suze Jonk (midden op de voorste rij) samen met alle negen onderduikers na de oorlog. Foto in privé bezit.

Alle rechten voorbehouden