Pieterskerkgracht 28, Leiden

4 mei

Coffeeshop Leidseplein
14.00 en 15.00 uur

Voormalige groentewinkel met woonhuis van Gerrit en Anna Kromhout-de Mooij. Het gezin zat in het verzet met moeder Anna als spil. Op de tussenverdieping zaten joden ondergedoken. Heleen Kromhout, kleindochter van Anna en Gerrit, vertelt over de verzetsdaden van haar grootouders en de doorwerking tot nu toe.

---

Afgelopen jaar deed EenVandaag op 4 mei verslag over Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet. Aan het woord was Heleen Kromhout, kleindochter van Anna en Gerrit. Zij vertelt dit jaar opnieuw het verhaal over de verzetsdaden van haar grootouders.

“Mijn opa vervoerde wapens in de groentekar tussen de kolen en knollen. Hij was bang, maar hij deed het wel”, zegt Heleen Kromhout, die meedoet aan het initiatief Open Joodse Huizen. “Mijn oma was een soort logistieke spin in het web van het verzet. Zij bepaalde waar de wapens moesten staan.” Op 4 en 5 mei gaan in het hele land de deuren open van oude Joodse huizen en Huizen van Verzet

Huidige bewoners stellen hun woningen open voor oud- bewoners, nabestaanden, nazaten, verzetsmensen en  oud-onderduikers. Zij vertellen over wat er op die plekken is gebeurd tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Heleen, de kleindochter van Anna en Gerrit Kromhout, doet voor het eerst mee met Open Joodse Huizen. Haar opa en oma runden een groentezaak op de Pieterskerkgracht in Leiden, nu is het een coffeeshop. Om Heleen de mogelijkheid te geven het verhaal van haar grootouders te vertellen, stelt de uitbater van coffeeshop Leidseplein zijn zaak open.

“In het huis van mijn grootouders zaten joodse onderduikers”, zegt Heleen. “Maar het was ook de plek waar het verzet vergaderingen hield. De Duitsers vielen tijdens de oorlog de zaak binnen omdat de Joden waren verraden. Maar ze hadden geen idee dat de groentewinkel de vergaderplek was van het verzet. Gelukkig konden de onderduikers op tijd wegkomen.”

---

Heleen Kromhout, dochter van Cor, vertelt over de verzetsdaden van haar grootouders en de doorwerking daarvan op de familie.

Uit de familiekroniek van Heleen Kromhout:

"Gerrit Kromhout en Anna de Mooij, trouwden in 1914. Uit dit huwelijk werden acht kinderen geboren. Het gezin woonde boven de groentewinkel op Pieterskerkgracht 28. Anna Kromhout stond veelal in de winkel en Gerrit Kromhout ging met een handkar langs de deur, later met paard en wagen.

Al vanaf september 1942 nam de familie Kromhout Joodse onderduikers in huis. De groentewinkel was tot aan het eind van de oorlog ook een belangrijke ontmoetingsplaats voor de Leidse LO (Landelijke Organisatie voor hulp aan Onderduikers).  Anna Kromhout was de spil in het verzet. Begin 1944 werden bij een huiszoeking Gerrit Kromhout en zoon Rinus opgepakt. Beiden werden opgesloten in het Scheveningse "Oranjehotel”. Gerrit werd na enkele weken vrijgelaten, maar Rinus belandde uiteindelijk in Sachsenhausen. Hij wist de oorlog te overleven.   

Anna stond bekend als een zeer moedige vrouw, die koel kon blijven onder alle spanningen en adequaat wist te handelen als het nodig was. Ook de kinderen zetten zich in voor de LO. Degenen die zelf een gezin hadden namen onderduikers in huis, bijvoorbeeld als er voor hen nieuwe adressen gezocht moesten worden. Gerrit deed wat hij kon. Zo ging hij 's avonds laat met joodse onderduikers buiten wandelen in de frisse lucht om even uit het benauwde onderkomen te ontsnappen. Met zijn groentewagen bracht Gerrit spullen van de ondergedoken joden in veiligheid en vervoerde hij wapens voor de Binnenlandse Strijdkrachten.

Vlak na de oorlog werd er nog weinig gesproken over de gevolgen en wat dat met je doet, men wilde door, het land weer opbouwen, werken aan een mooiere en betere wereld. Gerrit Kromhout bleek zo beschadigd door alle spanningen en gebeurtenissen in de oorlog dat hij kort na de bevrijding (febr. 1946) is overleden.

Dit is maar een kleine greep uit de oorlogsgeschiedenis van een verzetsfamilie. Wij nakomelingen kunnen trots zijn op de generatie die ons voorgegaan is."

 

Anna Kromhout, Pieterskerkgracht 28

bron familie Kromhout

Alle rechten voorbehouden