Oudaenstraat 33, Haarlem

4 mei 2019

11.00 en 14.00 uur

Aviva Witt is de kleindochter van Willy Polak, die in de oorlog is omgekomen. Zij vertelt aan de hand van het boek Wie trouwt er nou met een Jood! van haar oom Frank Polak de geschiedenis van haar grootouders.

---

Op 22 mei 1940 trouwden Willy Polak en Puck Veldhuis. Hij was joods, zij niet. De oorlog was net uitgebroken, maar de heel verliefde jonge mensen dachten daar niet echt aan: op hun huwelijksaankondiging staan de woorden ”we two, we make ourworld”.  In  1943 kwam bij dit tweetal een derde: hun zoontje Frank, die werd geboren op 1 mei 1943. De oorlog konden ze toen niet meer wegduwen, Willy had inmiddels een davidsster op zijn overjas en zijn colbertjasje en er waren nog veel meer anti-joodsemaatregelen. Ook waren al veel familieleden van Willy “vertrokken”. Puck en Willy genieten van hun zoontje en houden een babyboek bij met zijn vorderingen. Het gezin duikt onder in Bilthoven en Bussum. Ook hier zijn mooie foto’s van, waarop de liefde voor elkaar en hun zoontje afstraalt. Op 5 september 1944, Dolle Dinsdag vertrekt het gezin op stel en sprong naar Amsterdam. Frank is ziek, naar later blijkt heeft hij mazelen en daar geneest hij voorspoedig van. Maar het noodlot slaat toe: Willy wordt gearresteerd, waarom is niet te achterhalen. In het babyboek wordt daarna niets meer geschreven….

De wegen van de geliefden hebben zich nu dus gescheiden: Puck en Frank  in Amsterdam en Willy in de Amsterdamse gevangenis. Vandaar wordt hij begin februari 1945 overgebracht naar Westerbork, maar het geluk is hem niet langer welgezind: het Duitse militaire konvooi wordt door geallieerden bij Wijhe beschoten en Willy overlijdt op 29-jarige leeftijd aan zijn verwondingen. Hij wordt in Wijhe begraven. Puck vertrekt hoogzwanger met Frank naar haar moeder in Haarlem. Daar bevalt ze van Wicky, de dochter die naar haar vader is vernoemd maar die hij nooit heeft mogen zien.

Kort na de oorlog gaat Puck in de Oudeanstraat 33 samenwonen met Jan Schinkel. De kinderen Frank en Wicky weten niet beter dan dat Jan hun vader is. Over Willy en zijn joods-zijn horen ze niets totdat Frank er begin vijftiger jaren bij toeval achter komt dat niet Jan zijn vader is, maar de joodse Willy Polak die in 1945 is omgekomen .

De moeder van Frank en Wicky heeft nooit over haar verleden gesproken. Na haar dood vond Frank zijn babyboek en veel foto’s.  Hij heeft zich toen verdiept in de geschiedenis van niet alleen zijn ouders maar ook van de familieleden van Willy die in de oorlog vermoord zijn. In 2017 schreef hij het boek ”Wie trouwt er nou met een Jood” over. Frank is recent overleden en zijn nichtje Aviva, dochter van de jong gestorven Wicky vertelt over haar grootouders.

Bron: privébezit familie Polak

 

Alle rechten voorbehouden