Groot Heiligland 27, Haarlem

4 mei 2019

12.00 en 16.00 uur

Let op: ingang linker zijvleugel, 2e verdieping Jolesziekenhuis, voormalig Joods ziekenhuis. Niet rolstoeltoegankelijk.

Rein Schene, werkzaam in het Spaarne Gasthuis, vertelt over de geschiedenis van dit voormalige joodse deel van het Sint Elisabeth´s Gasthuis, in gebruik van 1930 tot 1943. 

De Haarlemse zakenman Mozes Joles stierf in 1927 op tachtigjarige leeftijd in grote welstand. Zijn zus Sientje was een jaar tevoren overleden in het Diaconessenziekenhuis. Deze Mozes Joles besloot zijn gehele vermogen (netto fl. 460.000) te bestemmen voor de bouw van een Haarlems Joods ziekenhuis. In zijn testament, opgemaakt twee maanden na de dood van Sientje, bepaalde hij dat in dit ziekenhuis Joodse leefregels moesten gelden. Er mocht bovendien geen klassenonderscheid bestaan; iedereen moest gelijk worden behandeld. Rabbijn de Vries (voorste rij, tweede van rechts), met wie Joles zijn plannen besprak, zag daar in eerste instantie geen levensvatbaar project in, getuige zijn gesprekken en advies aan de Kerkeraad der Ned. Isr. Gemeente.                                   

Dit ‘Nederlandsch-Israëlietisch Joles-Ziekenhuis te Haarlem’ was na Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Rotterdam het vijfde Joodse ziekenhuis in het land. Het bestuur sloot met het naastgelegen Sint Elisabeth’s Gasthuis een overeenkomst waarbij de exploitatie in handen kwam van dit katholieke ziekenhuis. Op 23 december 1930 werd het Joles Ziekenhuis geopend. In het najaar van 1942 werd het door de bezetter onteigend en begin 1943 vertrokken de laatste patiënten.

Groepsfoto ter gelegenheid van de opening van het Joles Ziekenhuis met het kerkbestuur van de Israëlitische Gemeente te Haarlem. Rechts naast de verpleegster Simon Philip de Vries, rabbijn. Bron: Noord Hollands Archief

Alle rechten voorbehouden