Meppelerweg 116, Steenwijk

3 mei

13.00 en 14.00 uur

Nettie de Lange, onderwijzeres aan de Fröbelschool, was een van de onderduikers die gastvrij in de woning van Truus en Marien van Stapele werden opgenomen in een tijd vol onzekerheid, verraad en gevaar. Ook Jacques Adler, wiens memoires in april 2019 in het Nederlands zijn vertaald, kon hier onderduiken. Het echtpaar Van Stapele toonde al vanaf het begin van de bezetting persoonlijke moed en medemenselijkheid. Daarbij konden ze steeds een beroep doen op hun ‘huishoudelijke hulp’ Annie Mulder. Annie vertelt hoe vanuit dit ’Huis van Verzet’ ondergronds werk werd georganiseerd en uitgevoerd.

Annie Mulder op 5 mei 1945. Foto Johan Memelink

In de oorlog heette dit Huis van Verzet Huize DOMI. Hier woonden notaris Marien van Stapele en zijn vrouw Truus van Stapele-Manoth met hun dochtertje Mieneke. Truus van Stapele was leidster van de VCJC, de Vrijzinnig Christelijke Jeugd ­Centrale. Daar leerde zij Annie Mulder kennen. Annie was 16 jaar toen de oorlog uitbrak.  Zij haalde haar MULO-diploma in het eerste oorlogsjaar en daarna volgde zij de opleiding tot huis­houdkundige. Daarvoor liep zij stage bij de familie van Stapele en later kwam zij bij hen in dienst als hulp in de huishouding.

Vanuit dit huis werd al snel na het uitbreken van de oorlog verzetswerk verricht. Truus en Marien zochten onderduik­plaatsen voor verschillende Joodse Steenwijkers en verleenden hun praktische hulp. Zij namen Nettie de Lange, de kleuterjuf van Mieneke, op in hun woning nadat haar familie was opgepakt door de bezetter. Annie deed koerierswerk.

Nettie de Lange in 1969. Foto: Familie Tijks

In december 1943 wordt hun hulp gevraagd door een jong Joods echtpaar, Jacques en Betsy Adler-de Leeuw. Betsy is zwanger en zij en haar man vragen zich af of onder deze omstandigheden een Joods kind op de wereld kan worden gezet. Truus is vastbesloten deze jonge mensen te helpen. Ze vindt het belangrijk dat “juist in deze tijd een Joods kind wordt geboren.” Het adres in Wetering waar zij zijn ondergedoken is niet langer geschikt. Voor Betsy wordt in Meppel een adres gevonden, waar zij de komst van haar baby kan afwachten. Een week na D-day vertrekt Jacques van Wetering naar Steenwijk. Hij wordt de nieuwe huisgenoot van Truus, Marien, Mieneke en Annie. De kamer van Mieneke wordt voor hem in orde gemaakt.

Betsy (Beckel) en Jacques (Ja’akov) Adler ongeveer tien jaar na de oorlog. Foto Familie Adler

In augustus 1944 wordt Jacqueline, het dochtertje van Betsy en Jacques, geboren. De dag na Dolle Dinsdag vertrekt Jacques naar Meppel. Daarna wordt de familie Adler nog op meerdere adressen ondergebracht. Dankzij de hulp van velen overleefden zij en Nettie Slager de Tweede Wereldoorlog.

De Familie van Stapele dook de laatste oorlogsmaanden onder. Na de koude winter werd op 5 mei 1945 de bevrijding uitbundig gevierd.

De namen van Truus, Marien en Mieneke van Stapele staan op de  Wall of Honour in Yad Vashem.

Mieneke na de oorlog in haar kamer. Foto: Familie Tijks

In 1991 schreef  Ja’akov Adler zijn her­inne­ringen op in het Ivriet. In 2019 zijn deze in het Neder­lands gepubliceerd onder de titel van droefheid naar vreugde.

Truus met Mieneke en haar vriendinnetje Ria Tijks. Foto: Familie Tijks

Alle rechten voorbehouden